Merhaba,

Linux kullanmaya yeni başlayanlar olabilir. Eğer Debian, Ubuntu, Linux mint ile başladıysanız ben bu sistemde nasıl program kurup kaldıracağım diye düşünmüş olabilirsiniz. Bu yazımda bunun için bir rehber hazırlayacağım.

Öncelikle sisteme paket kurabilmek için yönetici haklarına sahip olmanız gerekir. Bunun için komutun başına sudo getirilir.

Paket kurmak için için: sudo apt install paket-adı

Paket kaldırmak için: sudo apt remove paket-adı

Linux’ta her programın bağımlı olduğu başka küçük programcıklar da olabilir ki genelde olur. Siz eğer paket-bir’i kaldırırsanız sadece paketbir tarafından kullanılıp başka programlar tarafından kullanılmayan o küçük programcıları da kaldırmalısınız. Bunun için kullanılan komut: sudo apt autoremove

Sistemdeki programları güncellemek için sudo apt upgrade

Sistemi güncellediniz. Her şey güzel gidiyor. Peki programların eski sürümleri? Evet onlar hala sistemde. O artık kullanımayan programları kaldırmak için sudo apt autoclean

sudo apt upgrade komutundan farklı olarak bir de sudo apt dist-upgrade komutu vardır. Bu komut upgrade’den ayrı olarak olarak eğer bir programın şekli değişmiş ise, bağımlı olduğu paketler değişmiş ise, kısacası üst sürüme geçilmesi için paketin kaldırılıp yenisiyle değiştirilmesi gerektiği durumlarda kullanılır. Bu komut gerektiği yerde paketi kaldırır yeni şekliyle tekrar kurar.

Bir paket kurdunuz ve bazı bağımlılıkları eksik. Bu durumda sudo apt -f install komutu verilir. Eksik bağımlılıklar kurulur.

Bazen sistemde konfigüre edilmemiş yani ayarlanmamış paketler olabilir. Bu durumda sudo dpkg –configure -a komutu verilir.

Peki bir paketin istediğimiz sürümünü kurmak istersek. O durumda önce paketin hangi sürümünü kuracağımızdan emin olmamız gerekir. Bİr paketin kurulabilecek sürümlerini görmek için apt-cache showpkg paket-adı komutu verilir. İstediğimiz sürümü seçtik şimdi onu kuracağız. Bunun için 2 yol mevcut. İlki: sudo apt-get -t=hedef-sürüm install paket-adı

ikincisi: sudo apt-get install paket-adı=hedef-sürüm

Son olarak bu paketin güncelleme almasını engelleyeceğiz. Çünkü güncelleme yapıldığında bu sürüm üst sürüme geçecektir. O işlem de şöyle yapılıyor: sudo apt-mark hold paket-adı 

Daha sonra paketin tekrar güncelleme almasını istersek: sudo apt-mark unhold paket-adı 

Buraya kadar gayet güzel. Peki ama istediğimiz paket depolarda yoksa? O zaman deb paketini indirip dpkg ile o paketi kurmamız gerekebilir. Bu durumda deb paketini koyduğumuz dizine gidip yani deb paketi Masaüstündeyse uçbirimde cd Masaüstü komutu verip sudo dpkg -i paket-adı.deb komutuyla paketi kurarız. Ama unutmayın bu durumda genelde bağımlılık hatası verir ve yukarıda öğrendiğimiz gibi bağımlılık hatalarını sudo apt -f install komutu ile hallediyorduk. Nadiren de olsa eksik bağımlılıklar bu şekilde kurulmaz ve onları da dpkg ile kurmak gerekebilir ama nadir bir durumdur. Eksik bağımlılıkları kurduğumuza göre artık paketi tekrar sudo dpkg -i paket-adı.deb komutu verip kurabiliriz.

Not: Eğer paketin ismi çok uzunsa paketin adının sadece baş harflerini alıp geri kısmını * ile belirtebilirsiniz. Bu yazdığınız kısımdan itibaren herşeyin olabileceği anlamına gelir. Ama unutmayın iyi ayarların ki yanlışlıkla farklı bir paketi belirtmeyin 🙂 Örnek: sudo dpkg -i paket1*.deb

Sistem kurulu paketin tam adını öğrenmek ve hakkında biraz bilgi edinmek için dpkg -l | grep paket-adı komutunu uygulayabilirsiniz. Bu sayede isminde tüm paket-adı geçen paketler listelenecektir.

Başka bir yazımda görüşmek üzere.